سوسک خر چسونه بمب افکن

Details

Hits: 8541

 سوسک خر چسونه بمب افکن

سوسکی است با نام علمی Brachynus crepitans از خانواده کارابید به طول حدود 7 میلیمترکه در اصطلاح عامیانه به خرچسونه معروف است که نشان میدهد در زمان گذشته مردم با مکانیسم دفاعی این سوسک آشنا بوده اند .این سوسک در زیر سنگ و به ویژه در خاک های قلیایی و در جاهای گرم و معتدل یافت می شود. با تعدادی در اطراف ساری و برخی در کوهستان های اطراف میاندوآب برخورد کردم. اندازه های آن بین 7 تا 9 میلیمتر در نوسان است. در رنگ بالپوش ها هم متفاوت هستند که در دو تصویر ارائه شده به وضوح دیده می شود 
رفتار بیولوژیکی بسایر جالب دارد. سال هاست که هنر پرتاب ماده قابل انفجار و دودزا توسط این سوسک بر علیه دشمن و یا هنگام ترس نظر محققین را جلب کرده است. امروزه مشخص شده که چگونه این کار انجام می شود. در کنار مقعد انتهای شکم این سوسک دو غده جداگانه قرار دارد که به یک مخزن ختم می شود که می تواند به دلخواه این ماده را پس از مخلوط شدن به بیرون پرتاب کند. ماده پرتاب شده به محض برخورد با اکسیژن هوا منفجر می شود و دود سفید مایل به آبی و صدایی ایجاد می کند. این ویژگی در تمامی انواع این گونه وجود ندارد. شاید به دلایل آب و هوایی باشد. در جاهای گرم می توان هنر این سوسک را مشاهده کرد. اگر سنگی که سوسک های این گونه در زیر آن پنهان شده است را برداریم تمامی آنها که در مجموعه چندتایی کنار هم به سر می برند به اطراف فرار می کنند و هر کدام شروع به پرتاب ماده منفجره می کنند. این یک عکس العمل دفاعی به شمار می آید. مجرای دو غده اطراف یک مخزن قرار دارند و به آن ختم می شوند. در مخزن مخلوط هیدروکینون در آب اکسیژنه 28 در صد قرار دارد. یک غده ئیدروکینون ترشح میکند ودیگری آب اکسیژنه 28 در صد. این پدیده در هیچ جای طبیعت وجود ندارد. در انواعی از سوسک های آبی ماده کینون برای تمیز نگه داشتن بالپوش ترشح و به کار گرفته می شود. هیدروکینون دارای دو اتم ئیدروژن بیشتر از کینون است. جالب توجه است که پراکسید ئیدروژن (آب اکسیژنه) دو اتم اکسیژن و دو اتم ئیدروژن دارد. در یک مخزن مخلوط دو ماده شیمیایی قرار دارند. هنگامیکه سوسک قصد دارد مقداری به بیرون پرتاب کند مقداری از این مخلوط در مخزن دیگری که به بیرون راه دارد می ریزد و همزمان مقداری کاتالیز که در دیواره مخزن ترشح می شود به داخل آن ریخته می شود. در اثر این کاتالیز آب اکسیژنه به آب و اکسیژن تبدیل می شود و اکسیژن هیدروکینون را به کینون تبدیل می کند و این عمل همزمان به بیرون راه پیدا می کند و ترکیب آنها سبب انفجار و صدا و دود می کند. سوسک بدلخواه این ماده را برای دفاع نگه می دارد و به مرور به بیرون پرتاب می کند. آیا سوسک براخینوس موجود در کشور در کدام منطقه این ویژگی را دارد باید بررسی شود. از آنجاییکه در بعضی مناطق به ویژه در استان گیلان به این سوسک لقب خرچسونه داده اند حاکی از انجام این عمل --است